Hoe wordt glasvezel aangelegd in je straat?

De aanleg van glasvezel in je straat is een omvangrijk project dat maanden kan duren. Wanneer glasvezel wordt aangelegd, verloopt het proces, van de eerste aankondiging tot een werkende internetverbinding, in duidelijke stappen. Verschillende partijen voeren deze werkzaamheden uit. Voor jou als bewoner is het daarom vooral een kwestie van afwachten en op een paar cruciale momenten de juiste keuzes maken.

Inhoudsopgave

1. De hoofdrolspelers wanneer glasvezel wordt aangelegd: wie doet wat?
2. De netwerkbeheerder
3. De aannemer
4. De internetprovider
5. De bewoner
6. Fase 1: de voorbereiding en aankondiging wanneer glasvezel wordt aangelegd
7. Aankondiging en toestemming voor glasvezel
8. De schouw voor de aanleg van glasvezel
9. Fase 2: het graafwerk in de straat wanneer glasvezel wordt aangelegd
10. Van wijkcentrale (PoP) naar de straat
11. Ondergrondse technieken en knooppunten bij glasvezelaanleg
12. Fase 3: de huisaansluiting, van straat tot meterkast wanneer glasvezel wordt aangelegd
13. Stap 1: de kabel tot aan de gevel
14. Stap 2: de installatie in huis
15. Specifieke situaties wanneer glasvezel wordt aangelegd
16. Speciale situaties: hoogbouw en nieuwbouw
17. Waarom wordt mijn huis overgeslagen bij de aanleg van glasvezel?
18. Fase 4: de activatie van je abonnement nadat glasvezel is aangelegd
19. Een provider kiezen en de installatie afronden
20. Wat je nu doet
21. Veelgestelde vragen

De hoofdrolspelers wanneer glasvezel wordt aangelegd: wie doet wat?

Om het proces te begrijpen, is het nuttig om de vier belangrijkste partijen te kennen. Ze hebben elk een eigen rol en verantwoordelijkheid. Bovendien zul je met de meesten direct of indirect te maken krijgen.

De netwerkbeheerder

De netwerkbeheerder is de eigenaar van de fysieke glasvezelkabels en de bijbehorende infrastructuur. Bedrijven zoals KPN Netwerk, Delta Fiber en Open Dutch Fiber financieren, plannen en coördineren de aanleg van het netwerk. Zij bepalen in welke wijken en steden glasvezel wordt aangelegd en huren bovendien aannemers in voor de uitvoering. De netwerkbeheerder is jouw eerste contactpunt voor vragen over de planning en de aanleg zelf. Zij vragen jou om toestemming. Meer over de verschillende netwerkbeheerders lees je in ons artikel over Open Dutch Fiber en Glaspoort.

De aannemer

De aannemer is het bouwbedrijf dat het daadwerkelijke werk uitvoert in opdracht van de netwerkbeheerder. De medewerkers van de aannemer zie je in de straat: de schouwer die de route bepaalt, de graafploeg die de stoep opent en de monteur die de huisaansluiting in de meterkast installeert. Zij zijn de uitvoerende partij die de planning van de netwerkbeheerder volgt. Zij zijn tevens verantwoordelijk voor de kwaliteit van het werk en het beperken van de overlast.

De internetprovider

De internetprovider, zoals KPN, Odido, Youfone of Freedom, is de partij bij wie je een abonnement afsluit. Zij leveren de diensten, zoals internet, televisie en telefonie, over het netwerk dat de netwerkbeheerder heeft aangelegd. De provider komt pas in beeld nadat de netwerkbeheerder de fysieke aansluiting in je woning heeft voltooid. Zij sturen een monteur of een installatiepakket om de apparatuur (het modem en de router) aan te sluiten en activeren de verbinding. Bij storingen of vragen over je abonnement neem je contact op met je provider, niet met de netwerkbeheerder.

De bewoner

Jouw rol als bewoner is beperkt, maar essentieel. De belangrijkste stap is het geven van toestemming voor de aanleg op jouw terrein. Zonder deze toestemming stopt de aanleg bij je erfgrens. Daarnaast moet je thuis zijn voor de installatieafspraak en zorgen dat de monteur zijn werk kan doen. Je bent de eindgebruiker die uiteindelijk de vruchten plukt van het werk van de andere drie partijen.

Fase 1: de voorbereiding en aankondiging wanneer glasvezel wordt aangelegd

Lang voordat de eerste schop de grond in gaat, bereidt men de aanleg uitgebreid voor. Dit begint met een strategische beslissing van een netwerkbeheerder om in een bepaald gebied een netwerk aan te leggen. Deze keuze baseert men op commerciële overwegingen, de staat van de huidige infrastructuur en de concurrentiesituatie.

Aankondiging en toestemming voor glasvezel

Zodra de beslissing is genomen, informeert men de bewoners. Dit gebeurt meestal via een brief, folders en soms een informatieavond in de buurt. In deze communicatie legt men uit wie de aanleg uitvoert en wat de globale planning is. Het belangrijkste onderdeel van deze fase is het vragen van toestemming. De netwerkbeheerder heeft jouw akkoord nodig om op jouw grond te mogen werken, van de erfgrens tot aan de gevel. Deze toestemming geef je meestal via een online formulier of een antwoordkaart. Het is verstandig dit direct te doen. De aanleg is in deze fase bijna altijd kosteloos. Wacht je te lang, dan kan men later aansluitkosten in rekening brengen. Meer hierover lees je in ons artikel over de kosten van glasvezelaanleg.

De schouw voor de aanleg van glasvezel

Nadat de meeste bewoners toestemming hebben gegeven, volgt de ‘schouw’. Een medewerker van de aannemer, de schouwer, loopt door de wijk om de technische details in kaart te brengen. Hij of zij bekijkt de optimale route voor de kabels, identificeert obstakels zoals bomen of leidingen en bepaalt de beste plek voor de huisaansluitingen. Soms belt de schouwer al aan om te overleggen waar de kabel het beste je huis in kan. Standaard is dit de meterkast, want hier komen de stroom en andere leidingen samen. De schouw is een gedetailleerde inventarisatie die de basis vormt voor het graafplan.

Fase	Wat er gebeurt	Merk je er iets van?
Vraagbundeling	De netwerkbeheerder peilt hoeveel bewoners meedoen	Post en informatieavonden, geen werk in de straat
Schouw	Opnemen van kabelroutes, obstakels en gevelsituaties	Iemand loopt met een tablet door de straat
Hoofdtrace	Buizen leggen van de wijkcentrale naar de straat	Sleuven in het trottoir, tijdelijke rijplaten
Lasmoffen	Vezels aan elkaar lassen op de knooppunten	Een busje en een tentje op de stoep
Huisaansluiting	De vezel van de erfgrens naar de meterkast	Afspraak nodig, iemand moet thuis zijn
Activatie	De provider zet de lijn aan op de ONT	Meestal op afstand, zonder bezoek

Fase 2: het graafwerk in de straat wanneer glasvezel wordt aangelegd

Dit is de fase waarin de aanleg zichtbaar wordt. De straat gaat open, maar de overlast is doorgaans beperkt en van korte duur. Het proces is opgedeeld in verschillende technische stappen.

Van wijkcentrale (PoP) naar de straat

Elk glasvezelnetwerk in een wijk begint bij een centraal punt, de wijkcentrale of PoP (Point of Presence). Dit is vaak een grotere straatkast of een klein, onopvallend gebouwtje. Vanuit de PoP legt men de hoofdkabels de wijk in. De eerste stap is het graven van een sleuf voor de hoofdkabel, meestal in het trottoir. Hierin wordt een lege kunststof buis gelegd, een ‘duct’. De straat maakt men meestal dezelfde dag nog dicht. De kwetsbare glasvezelkabel zelf blaast men pas later met perslucht door deze beschermende buis. Dit maakt het ook mogelijk om in de toekomst eventueel nieuwe kabels toe te voegen zonder opnieuw te hoeven graven.

Ondergrondse technieken en knooppunten bij glasvezelaanleg

Om te voorkomen dat elke oprit en kruising moet worden opengebroken, gebruiken aannemers vaak een gestuurde boring. Met een speciale boor leiden zij de buis ondergronds van de ene naar de andere kant van een obstakel. Dit minimaliseert de overlast aanzienlijk. Op strategische plekken in de straat plaatst men onder de stoeptegels lasmoffen. Dit zijn waterdichte behuizingen waarin de hoofdkabel wordt opgesplitst in dunnere kabels die naar de individuele woningen gaan. Het aan elkaar verbinden, of ‘lassen’, van de flinterdunne glasvezels is precisiewerk. Je herkent dit aan een monteur die met specialistische apparatuur in een tentje op de stoep aan het werk is.

Fase 3: de huisaansluiting, van straat tot meterkast wanneer glasvezel wordt aangelegd

De term ‘huisaansluiting’ wordt voor twee verschillende stappen gebruikt, wat soms voor verwarring zorgt. Het is een proces dat van buiten naar binnen werkt.

Stap 1: de kabel tot aan de gevel

Vanuit de dichtstbijzijnde lasmof in de straat maakt men een aftakking naar jouw woning. De graafploeg legt de kabel door je tuin of oprit naar de gevel. Vaak graven zij hiervoor een smalle sleuf of schiet men de kabel met een ‘raket’ onder de grond. De kabel eindigt dan opgerold tegen de buitenmuur of men voert deze net door de fundering naar de kruipruimte. De graafploeg doet dit voor de hele straat in één keer om de efficiëntie hoog te houden. Ze hoeven hiervoor niet bij je binnen te zijn.

Stap 2: de installatie in huis

Voor de tweede stap maakt men een aparte afspraak. Een installatiemonteur komt langs om de glasvezelkabel daadwerkelijk naar binnen te brengen en af te monteren. Hiervoor moet je thuis zijn. De monteur boort een klein gaatje in de muur (indien nodig) en leidt de kabel naar de afgesproken plek, meestal de meterkast. Daar plaatst hij het glasvezelaansluitpunt, een klein wit kastje dat in de vaktaal FTU (Fiber Termination Unit) heet. De monteur controleert of het signaal tot op de FTU goed is. Hiermee is de fysieke aanleg voltooid.

Specifieke situaties wanneer glasvezel wordt aangelegd

Speciale situaties: hoogbouw en nieuwbouw

Bij een appartementencomplex verloopt de aanleg iets anders. De netwerkbeheerder heeft toestemming nodig van de Vereniging van Eigenaren (VvE) of de verhuurder om in de gemeenschappelijke ruimtes te werken. Men brengt één hoofdkabel het gebouw binnen, die vervolgens via de centrale leidingkokers (stijgpunten) naar de verschillende verdiepingen wordt geleid. Op elke verdieping komt een klein verdeelpunt van waaruit de kabels naar de individuele appartementen gaan. Voor glasvezel bij nieuwbouw gelden weer andere regels, omdat de aanleg vaak wordt meegenomen tijdens de bouw van de wijk.

Waarom wordt mijn huis overgeslagen bij de aanleg van glasvezel?

Het komt voor dat een hele straat glasvezel krijgt, behalve een paar woningen. De meest voorkomende reden is dat de bewoner geen toestemming heeft gegeven. Zonder akkoord mag de aannemer de grond niet betreden. Andere oorzaken kunnen technische belemmeringen zijn, zoals een volledig betegelde tuin waar geen doorkomen aan is, of een monumentale status van de woning die aanpassingen aan de gevel verbiedt. Soms slaat men een woning tijdelijk over om de planning niet te vertragen en komt de aannemer later terug. Heb je de aanleg gemist, neem dan contact op met de netwerkbeheerder die in jouw wijk actief is.

Fase	Wat er gebeurt	Merk je er iets van?
Vraagbundeling	De netwerkbeheerder peilt hoeveel bewoners meedoen	Post en informatieavonden, geen werk in de straat
Schouw	Opnemen van kabelroutes, obstakels en gevelsituaties	Iemand loopt met een tablet door de straat
Hoofdtrace	Buizen leggen van de wijkcentrale naar de straat	Sleuven in het trottoir, tijdelijke rijplaten
Lasmoffen	Vezels aan elkaar lassen op de knooppunten	Een busje en een tentje op de stoep
Huisaansluiting	De vezel van de erfgrens naar de meterkast	Afspraak nodig, iemand moet thuis zijn
Activatie	De provider zet de lijn aan op de ONT	Meestal op afstand, zonder bezoek

Fase 4: de activatie van je abonnement nadat glasvezel is aangelegd

Wanneer de FTU in je meterkast is geïnstalleerd, is het werk van de netwerkbeheerder en de aannemer afgerond. Het netwerk is nu ‘passief’ aanwezig: er is een fysieke verbinding, maar er staat nog geen datasignaal op. Om daadwerkelijk internet te krijgen, moet je een abonnement afsluiten.

Een provider kiezen en de installatie afronden

Via een postcodecheck kun je zien welke providers op jouw adres leveren. Dit is afhankelijk van de netwerkbeheerder; sommige netwerken zijn open voor veel providers, andere voor een beperkter aantal. Zodra je een abonnement hebt afgesloten, komt de laatste stap. De provider stuurt je een installatiepakket of er komt een monteur langs. Deze sluit het glasvezelmodem, de ONT (Optical Network Terminal), aan op de FTU. De ONT zet het lichtsignaal van de glasvezel om in een elektrisch signaal voor je router. Meer details hierover vind je in het artikel ‘Wat is een ONT en waar hangt dat kastje?’. Zodra de ONT en router zijn aangesloten, activeert de provider op afstand jouw verbinding. Vanaf dat moment heb je werkend glasvezelinternet.

Wat je nu doet

Het proces van glasvezelaanleg lijkt misschien ingewikkeld, maar voor jou als bewoner zijn de stappen overzichtelijk. Met een paar acties zorg je ervoor dat de aanleg soepel verloopt.

1. Controleer de planning voor jouw adres: Bezoek de websites van de grote netwerkbeheerders zoals KPN Netwerk, Delta Fiber en Open Dutch Fiber. Zij hebben vaak een postcodecheck waarmee je de status en planning voor jouw wijk kunt inzien.
2. Geef op tijd toestemming: Zodra je bericht krijgt dat glasvezel wordt aangelegd, geef dan direct je toestemming. Hiermee voorkom je dat je woning wordt overgeslagen en vermijd je mogelijke aansluitkosten in de toekomst.
3. Vergelijk de beschikbare abonnementen: Is de aansluiting in je meterkast eenmaal een feit? Gebruik dan de vergelijker om te zien welke providers op jouw adres actief zijn. Kies het pakket dat qua snelheid en prijs het beste bij je past om de overstap compleet te maken.

Veelgestelde vragen

Moet ik betalen voor de aanleg van glasvezel?

In de meeste gevallen is de aanleg van de glasvezelaansluiting tot in de meterkast gratis. Dit geldt als je tijdens de aanlegcampagne in je wijk toestemming geeft. Als je dit moment mist en later alsnog een aansluiting wilt, kan de netwerkbeheerder wel kosten in rekening brengen. Deze ‘na-aansluitkosten’ kunnen oplopen tot enkele honderden euro’s. Het is dus verstandig om direct akkoord te gaan als de mogelijkheid wordt geboden.

Wat als ik de glasvezelaansluiting op een andere plek wil dan de meterkast?

De standaardlocatie is de meterkast, omdat hier andere nutsvoorzieningen binnenkomen en er vaak een stopcontact is. Een andere locatie, zoals de woonkamer of een werkkamer, is soms mogelijk in overleg met de monteur. Bespreek je wensen tijdens de schouw of de installatieafspraak. Houd er rekening mee dat hier extra werk en mogelijk ook extra kosten aan verbonden kunnen zijn, afhankelijk van de complexiteit van de route in huis.

Mijn buren hebben wel glasvezel, maar mijn huis is overgeslagen. Hoe kan dat?

De meest voorkomende reden is dat er geen toestemming is gegeven voor de aanleg op jouw perceel. Zonder dit akkoord mag de aannemer de grond niet betreden. Een andere mogelijkheid is een technische belemmering, zoals een complexe oprit of een monumentale gevel. Neem contact op met de netwerkbeheerder die in jouw wijk aanlegt. Zij kunnen de specifieke reden voor jouw adres achterhalen en je informeren over de mogelijkheden om alsnog aangesloten te worden.

Hoeveel overlast veroorzaakt het graafwerk in de straat?

De overlast van de graafwerkzaamheden is meestal beperkt en van korte duur. Aannemers graven vaak een smalle sleuf in het trottoir die doorgaans dezelfde dag weer wordt gedicht. Opritten en straten worden vaak onderdoorgestoken met een gestuurde boring, zodat niet alles open hoeft. Je kunt doorgaans gewoon je woning bereiken. De werkzaamheden voor jouw deur duren vaak niet langer dan een dag. De totale aanleg in de wijk kan wel enkele weken tot maanden in beslag nemen.

Ik huur mijn woning, moet ik dan zelf toestemming geven?

Ja, als huurder geef jij doorgaans zelf toestemming voor de aanleg van de kabel van de straat naar de gevel. Voor de daadwerkelijke installatie binnen, waarbij er mogelijk een gaatje in de muur wordt geboord, is het verstandig om dit af te stemmen met de verhuurder of woningcorporatie. Vaak hebben zij hier al beleid voor en moedigen ze de aanleg juist aan. Controleer voor de zekerheid je huurcontract of neem contact op met de eigenaar van de woning.