Twee glasvezelnetwerken op een adres: wat betekent dat?

Je doet een postcodecheck en ziet een resultaat dat steeds vaker voorkomt: twee verschillende glasvezelnetwerken zijn beschikbaar op jouw adres. Deze situatie, bekend als ‘overbouw’, betekent dat twee concurrerende partijen onafhankelijk van elkaar een glasvezelkabel naar je woning hebben aangelegd. Dit plaatst jou in een positie met meer keuzevrijheid, maar het roept ook vragen op: wat zijn de verschillen en welk netwerk is de beste keus voor jou?

Inhoudsopgave

1. De oorzaak: concurrentie op de nederlandse glasvezelmarkt
2. Twee aansluitingen in huis: de praktische gevolgen
3. Twee fysieke aansluitpunten in de meterkast
4. Twee aparte installatietrajecten
5. Twee verschillende groepen providers
6. Eén actief abonnement per huishouden
7. Hoe je de beste keuze maakt tussen de netwerken
8. 1. Vergelijk het aanbod van providers
9. 2. Analyseer de technische specificaties
10. 3. Weeg de kosten en contractvoorwaarden
11. 4. Houd rekening met de planning en aanleg
12. Wat je nu doet
13. Veelgestelde vragen

De oorzaak: concurrentie op de nederlandse glasvezelmarkt

Dat er twee netwerken onder jouw stoep liggen, is een direct gevolg van de dynamiek op de Nederlandse internetmarkt. Decennialang was het landschap overzichtelijk. KPN beheerde het kopernetwerk voor telefoon en DSL-internet, terwijl kabelbedrijven zoals het huidige Ziggo en Delta de coaxkabel voor televisie en internet exploiteerden. Ieder had zijn eigen infrastructuur en er was nauwelijks overlap.

De komst van glasvezel heeft dit volledig veranderd. KPN begon met het grootschalig vervangen van zijn verouderde kopernetwerk door glasvezel via zijn dochterbedrijf KPN Netwerk. Tegelijkertijd zagen nieuwe, ambitieuze partijen een kans om de markt open te breken. Bedrijven als Delta Fiber en Open Dutch Fiber (een samenwerking tussen investeringsmaatschappijen KKR en DTCP) begonnen met de aanleg van volledig nieuwe, eigen glasvezelnetwerken. Ook Glaspoort, een joint venture van KPN en pensioenfonds APG, legt op grote schaal aan, voornamelijk in kleinere kernen en op bedrijventerreinen.

Deze partijen opereren puur commercieel. Ze analyseren welke gebieden rendabel zijn om te verglazen, gebaseerd op bevolkingsdichtheid, verwachte vraag en aanlegkosten. Omdat er geen regelgeving is die een partij het exclusieve recht geeft om in een bepaald gebied glasvezel aan te leggen, kunnen hun plannen elkaar overlappen. De toezichthouder, de Autoriteit Consument & Markt (ACM), staat deze concurrentie op de infrastructuur toe. De gedachte hierachter is dat concurrentie niet alleen op diensten (providers) maar ook op de fysieke netwerken zelf uiteindelijk leidt tot innovatie, betere kwaliteit en scherpere prijzen voor de consument.

Het praktische gevolg voor bewoners is dat de stoep soms twee keer in korte tijd wordt opengebroken. Eerst door de aannemer van de ene netwerkbeheerder, en een paar maanden later door die van de concurrent. Hoewel dit tijdelijk overlast kan geven, is het eindresultaat een dubbele aansluiting in de meterkast. Je hebt hiermee de keuze uit twee volledig gescheiden ecosystemen van internetdiensten. Het begrijpen van deze marktdynamiek helpt je te zien dat deze situatie geen fout is, maar een bewuste uitkomst van marktwerking.

Twee aansluitingen in huis: de praktische gevolgen

Wanneer twee netbeheerders glasvezel aanleggen op jouw adres, leidt dit tot twee volledig onafhankelijke infrastructuren. Dit heeft een aantal concrete, praktische gevolgen waar je als bewoner mee te maken krijgt.

Twee fysieke aansluitpunten in de meterkast

Het meest zichtbare resultaat is de installatie van twee aparte glasvezelaansluitpunten, ook wel FTU’s (Fiber Termination Units) genoemd. Dit zijn de witte wandcontactdozen in je meterkast waar de glasvezelkabel het huis binnenkomt. Elke FTU is het eindpunt van een ander netwerk. Om ze uit elkaar te houden, zijn ze vaak voorzien van een logo (bijvoorbeeld van KPN Netwerk of Delta Fiber) of een uniek nummer. Op deze FTU wordt later door een monteur het modem aangesloten. Meer informatie over deze kastjes vind je in het artikel Het glasvezelkastje in je meterkast: FTU, ONT en wat je er zelf aan mag doen.

Twee aparte installatietrajecten

Omdat de netwerken volledig gescheiden zijn, geldt dit ook voor het aanlegproces. Twee verschillende aannemers zullen, op verschillende momenten, werkzaamheden uitvoeren in je straat en bij je woning. Dit betekent dat je voor elke aansluiting een apart traject doorloopt: van de graafwerkzaamheden in de straat tot het maken van een afspraak met een monteur die de kabel daadwerkelijk naar binnen brengt en de FTU installeert. Je hebt dus te maken met twee verschillende planningen en communicatiestromen.

Twee verschillende groepen providers

Dit is het belangrijkste gevolg voor je keuze. Elk netwerk heeft zijn eigen contracten met internetproviders. Een provider die diensten aanbiedt op netwerk A, is niet automatisch beschikbaar op netwerk B. Dit heeft te maken met het ‘open access’ model dat de meeste netwerkbeheerders hanteren. Ze stellen hun netwerk tegen een groothandelstarief beschikbaar aan andere providers. De voorwaarden en tarieven verschillen echter per netwerk, waardoor providers een strategische keuze maken op welke netwerken ze actief willen zijn.

Sommige providers, zoals Odido en Freedom, zijn op meerdere netwerken actief om een zo groot mogelijk bereik te hebben. Andere, zoals KPN, bieden hun diensten exclusief aan via hun eigen KPN Netwerk. Het netwerk dat je kiest, bepaalt dus direct je uiteindelijke providerkeuze.

Netwerkbeheerder	Eigenaar	Bekende providers op dit netwerk	Gebruikte techniek	Kenmerk
KPN Netwerk	KPN	KPN, Odido, Youfone, Budget Thuis, Solcon, Freedom, Online.nl, hollandsnieuwe	GPON en XGS-PON	Grootste aanbod van verschillende providers
Delta Fiber	Delta Fiber / EQT	Delta, Caiway, Odido, Online.nl, Freedom	XGS-PON	Vaak als eerste met multgig-snelheden
Open Dutch Fiber	KKR / DTCP	Odido, Freedom, hollandsnieuwe, Youfone	XGS-PON	Snelle uitrol in stedelijke gebieden

Eén actief abonnement per huishouden

Hoewel je fysiek twee aansluitingen hebt, kun je maar één internetabonnement tegelijk gebruiken. Je kiest een provider op één van de netwerken. De andere aansluiting blijft ongebruikt in de meterkast. Het is technisch wel mogelijk om op beide aansluitingen een apart abonnement af te sluiten, maar voor een particulier huishouden is dit onnodig, omslachtig en kostbaar. De tweede aansluiting fungeert als een passieve reserve: mocht je in de toekomst willen overstappen naar een provider op het andere netwerk, dan is de fysieke infrastructuur al aanwezig.

Hoe je de beste keuze maakt tussen de netwerken

Met twee volwaardige opties is het belangrijk om een gestructureerde afweging te maken. De ‘beste’ keuze is persoonlijk en hangt af van een combinatie van factoren. We raden aan om de volgende vier stappen te doorlopen.

1. Vergelijk het aanbod van providers

De belangrijkste vraag is: welke providers zijn er beschikbaar en heb je een voorkeur? Misschien ben je al jaren tevreden klant bij een bepaalde provider, of wil je profiteren van combinatievoordeel omdat je mobiele abonnement bij dezelfde aanbieder loopt (zoals bij KPN, Odido of hollandsnieuwe). Start daarom altijd met onze glasvezel op mijn adres vergelijker. Voer je postcode in en je ziet precies welke providers op welk netwerk leveren. Zo zie je direct of jouw favoriete provider een optie is en op welk netwerk je daarvoor moet zijn.

2. Analyseer de technische specificaties

Hoewel beide opties ‘glasvezel’ zijn, kunnen er onderhuids technische verschillen bestaan. De meeste nieuwe netwerken van Delta Fiber en Open Dutch Fiber maken standaard gebruik van de XGS-PON techniek. Deze technologie maakt symmetrische snelheden mogelijk tot wel 10.000 Mb/s (10 Gb/s). ‘Symmetrisch’ betekent dat de uploadsnelheid even hoog is als de downloadsnelheid. KPN Netwerk gebruikte in het verleden vaak GPON (met een lagere uploadsnelheid), maar rolt nu ook op grote schaal XGS-PON uit.

Een hoge uploadsnelheid is vooral van belang als je regelmatig grote bestanden verstuurt, bijvoorbeeld naar de cloud (foto’s, video’s), intensief gebruikmaakt van videobellen voor je werk, of een fanatieke online gamer bent. Voor de meeste huishoudens is een symmetrische snelheid van 1.000 Mb/s echter al ruim voldoende voor alle denkbare toepassingen. De extreem hoge snelheden zijn vooral een investering in de toekomst. Staar je dus niet blind op de hoogst mogelijke snelheid, maar vraag je af wat je realistisch gezien nodig hebt.

3. Weeg de kosten en contractvoorwaarden

De prijs is een doorslaggevende factor. Vergelijk niet alleen de standaard maandprijs, maar kijk vooral naar de totale kosten in het eerste jaar. Providers concurreren hevig met welkomstkortingen. Een abonnement kan de eerste zes of negen maanden aanzienlijk goedkoper zijn. Zo biedt Budget Thuis op het moment van schrijven een 400 Mb/s glasvezelabonnement aan voor € 20,00 per maand gedurende de eerste zes maanden, waarna de prijs stijgt. Dit soort aanbiedingen kan de totale jaarprijs sterk beïnvloeden.

Let daarnaast op de contractduur. Zit je vast aan een contract van 12 of 24 maanden, of biedt een provider een maandelijks opzegbaar contract aan? Flexibiliteit kan ook een waarde hebben. Controleer ook eventuele eenmalige kosten, zoals activatiekosten. Hoewel deze vaak als korting worden kwijtgescholden, is het goed om de voorwaarden te controleren. De vraag Wat kost het aanleggen van glasvezel? wordt vaak beantwoord met: de aanleg zelf is gratis, maar je betaalt voor het abonnement.

4. Houd rekening met de planning en aanleg

Soms wordt de keuze voor jou gemaakt door de planning. Het kan zijn dat netwerk A al volledig operationeel is en je morgen een abonnement kunt afsluiten, terwijl de aanleg van netwerk B pas over enkele maanden begint. Als je snel wilt overstappen of als je huidige contract afloopt, is de keuze eenvoudig. De status van de aanleg kun je vaak controleren op de website van de netwerkbeheerder zelf. De vraag ‘Wanneer komt glasvezel in mijn wijk?‘ kan dus voor elk netwerk een ander antwoord hebben, zelfs als het om dezelfde straat gaat.

Hoewel de kwaliteit van de aanleg doorgaans goed is, kan de ervaring per aannemer verschillen. Informeer eventueel bij buren die al zijn aangesloten op een van de netwerken naar hun ervaringen met het installatieproces. Een soepele en nette installatie kan ook bijdragen aan je uiteindelijke tevredenheid.

Wat je nu doet

Met twee glasvezelnetwerken op je adres heb je een luxepositie. Om de juiste beslissing te nemen, volg je deze drie stappen.

1. Doe de postcodecheck. Gebruik de glasvezel vergelijker om een compleet en actueel overzicht te krijgen. Je ziet direct welke providers op welk netwerk actief zijn en wat de beschikbare abonnementen zijn.
2. Vergelijk de details. Maak een lijst van de providers die je aanspreken op beide netwerken. Vergelijk ze op de vier punten die we hebben besproken: providerkeuze (inclusief combinatievoordeel), technische specificaties (snelheid), kosten (inclusief acties) en contractvoorwaarden.
3. Kies en stap over. Heb je de beste provider voor jouw situatie gevonden? Sluit het abonnement af. Als je overstapt van een andere provider, maak dan gebruik van de overstapservice. De nieuwe provider regelt dan de opzegging van je oude contract, zodat je naadloos overgaat.

Veelgestelde vragen

Kan ik twee glasvezelabonnementen tegelijk hebben?

Technisch kan het, omdat het twee volledig gescheiden fysieke netwerken zijn. Je kunt op elke aansluiting een apart abonnement afsluiten bij een andere provider. In de praktijk is dit voor particulieren echter onnodig, complex en erg duur. Je kiest één netwerk en één provider voor je internetverbinding in huis. De andere aansluiting blijft ongebruikt maar operationeel voor een eventuele toekomstige overstap.

Moet ik betalen voor de aanleg van beide aansluitingen?

Nee, de aanleg van de glasvezelaansluiting tot in je meterkast is in de meeste gevallen gratis. De netwerkbeheerders bieden dit kosteloos aan om de drempel voor een overstap zo laag mogelijk te maken. Je betaalt dus niet voor de fysieke aansluitpunten zelf, maar alleen voor het maandelijkse abonnement van de provider die je kiest. De tweede, ongebruikte aansluiting kost je niets.

Welk glasvezelnetwerk is objectief ‘beter’?

Er is geen objectief ‘beter’ netwerk. De kwaliteit en stabiliteit van de netwerken zelf zijn doorgaans vergelijkbaar en van zeer hoog niveau. De beste keuze hangt volledig af van jouw persoonlijke wensen. KPN Netwerk heeft vaak de meeste keuze in providers. Delta Fiber en Open Dutch Fiber gebruiken standaard de nieuwste XGS-PON techniek. Het is een afweging tussen providerkeuze, snelheid, contractvoorwaarden en de prijs.

Wat gebeurt er met de ongebruikte aansluiting?

De ongebruikte glasvezelaansluiting blijft als een passieve verbinding in je meterkast aanwezig. Er staat geen spanning op en het kost je niets. Het voordeel is dat je in de toekomst eenvoudig kunt overstappen naar een provider op dit tweede netwerk, mocht hun aanbod aantrekkelijker worden. De fysieke infrastructuur ligt er al, dus een overstap is dan snel geregeld zonder dat er opnieuw gegraven hoeft te worden.

Kan mijn provider zomaar van netwerk wisselen?

Nee, een provider kan je niet zomaar overzetten naar een ander netwerk. Je abonnement is gekoppeld aan een specifieke provider op een specifiek netwerk. Wel kan een provider die op meerdere netwerken actief is, zoals Odido, je een aanbod doen om over te stappen als er een nieuw netwerk op je adres beschikbaar komt. Dit is echter altijd jouw eigen keuze en gebeurt nooit automatisch. Je contractuele afspraken blijven ongewijzigd.