Wie een glasvezelabonnement afsluit, denkt aan providers als KPN, Odido of Delta. Dat is logisch, maar het is maar de helft van het verhaal. Onder de diensten van deze aanbieders ligt een fysiek netwerk van glasvezelkabels. Dat netwerk wordt aangelegd en beheerd door een andere partij: de netwerkbeheerder. De belangrijkste in Nederland zijn KPN Netwerk, Delta Fiber en Open Dutch Fiber.
Inhoudsopgave
- Netwerkbeheerder en provider: wie doet wat?
- Wie zijn de grote netwerkbedrijven in Nederland?
- KPN netwerk
- Delta fiber
- Open dutch fiber
- Odido netwerk
- Het verschil tussen open en gesloten netwerken
- Waarom heb ik soms meer keuze dan de buren?
- De techniek achter de netwerken: van GPON naar XGS-PON
- Hoe weet ik welk netwerk op mijn adres ligt?
Deze scheiding is belangrijk. De netwerkbeheerder legt de kabel in de grond en brengt de aansluiting je huis binnen. De provider, waar jij je abonnement afsluit, huurt toegang tot dat netwerk. Welk netwerk in jouw straat ligt, bepaalt dus direct welke providers je kunt kiezen. Ligt er KPN Netwerk, dan heb je andere keuzes dan wanneer er Delta Fiber ligt. Soms liggen er zelfs twee netwerken. Dan heb je pas echt veel te kiezen.
Netwerkbeheerder en provider: wie doet wat?
De taakverdeling is helder. De netwerkbeheerder is verantwoordelijk voor de fysieke infrastructuur: de kabels in de grond, de wijkcentrales en het glasvezelaansluitpunt in je meterkast. Dit kastje, de ONT (Optical Network Terminal), is hun eindpunt. Een storing aan de kabel zelf? Dat is werk voor de netwerkbeheerder.
De internetprovider neemt het vanaf de ONT over. Zij leveren het modem, zorgen voor een werkende internetverbinding en zijn jouw aanspreekpunt. Je betaalt je abonnementskosten aan de provider en belt hun klantenservice bij problemen met wifi of tv. De provider betaalt op zijn beurt de netwerkbeheerder voor het gebruik van de lijn. Dit model, ‘open access’ genoemd, zorgt ervoor dat meerdere providers op hetzelfde netwerk kunnen concurreren.
Wie zijn de grote netwerkbedrijven in Nederland?
De Nederlandse glasvezelmarkt wordt gedomineerd door een handvol grote partijen die op grote schaal netwerken aanleggen en beheren. Hoewel er lokaal ook kleinere initiatieven zijn, kom je deze vier namen het vaakst tegen.
Vergelijk onder andere
KPN netwerk
KPN Netwerk beheert het grootste en oudste telecomnetwerk van Nederland. Naast het kopernetwerk zijn ze ook de grootste speler in de aanleg van glasvezel. Hun open netwerk heeft een landelijke dekking en wordt gebruikt door een breed scala aan providers. Denk aan KPN zelf, maar ook Odido, Youfone, Budget Thuis en Freedom. De kans is groot dat als je glasvezel hebt, het op het netwerk van KPN Netwerk is. Meer over de wisselwerking tussen dit netwerk en de provider lees je in onze KPN review.
Delta fiber
Delta Fiber was van oudsher sterk in Zeeland en landelijke gebieden, maar is bezig met een snelle landelijke uitrol. Ze leggen vaak glasvezel aan in dorpen en kleinere steden, ook in gebieden waar voorheen geen snel internet beschikbaar was. Hun netwerk is eveneens open. Providers als Delta, Caiway (van hetzelfde moederbedrijf), Odido en Online.nl maken er gebruik van.
Open dutch fiber
Open Dutch Fiber (ODF) is een relatief nieuwe speler die zich richt op de aanleg van glasvezel in stedelijke gebieden. Ze werken vaak met een grote provider als eerste ‘hoofdhuurder’, zoals Odido, om de aanleg te financieren. Het netwerk van ODF is echter volledig open. Ook providers als hollandsnieuwe en Freedom bieden er hun diensten aan.
Odido netwerk
Een aparte situatie is die van Odido. Naast dat Odido diensten levert op de netwerken van KPN, Delta Fiber en ODF, hebben ze op enkele plekken ook een eigen glasvezelnetwerk. Dit is een erfenis van eerdere samenwerkingen en overnames. Dit eigen netwerk vind je bijvoorbeeld in delen van Den Haag, Eindhoven en Rotterdam. Daar kun je dus een Odido-abonnement afsluiten op een netwerk dat ook van Odido is.
| Netwerkbeheerder | Eigenaar (investeerder) | Belangrijkste afnemers | Kenmerk |
|---|---|---|---|
| KPN Netwerk | KPN Groep N.V. | KPN, Odido, Youfone, Budget Thuis | Grootste en oudste netwerk, landelijke dekking |
| Delta Fiber | EQT, Stonepeak | Delta, Caiway, Odido, Online.nl | Sterke focus op buitengebieden en dorpen |
| Open Dutch Fiber | KKR, DTCP | Odido, hollandsnieuwe, Freedom | Nieuwe speler, focust op stedelijke gebieden |
| Odido Netwerk | Odido | Odido | Eigen netwerk in enkele steden |
Het verschil tussen open en gesloten netwerken
Vrijwel alle glasvezelnetwerken in Nederland zijn ‘open’. Dit betekent dat de eigenaar van de infrastructuur andere providers toegang moet verlenen tegen een vergoeding. Dit is een fundamenteel verschil met het kabelnetwerk van Ziggo. Dat netwerk is gesloten: alleen Ziggo mag er diensten op aanbieden. Wie internet via de kabel wil, zit dus vast aan Ziggo.
Bij glasvezel heb je als consument veel meer keuze. Op een adres met een aansluiting van KPN Netwerk kun je vaak kiezen uit tien of meer providers. Zij concurreren op snelheid, service en extra’s. Deze open structuur zorgt voor meer concurrentie dan bij de kabel of het oude koper-DSL netwerk.
Waarom heb ik soms meer keuze dan de buren?
Je keuzevrijheid hangt volledig af van welk netwerk op jouw adres beschikbaar is. Het kan zomaar zijn dat jij alleen een aansluiting van Delta Fiber hebt, terwijl een vriend in een andere stad alleen KPN Netwerk heeft. Jullie hebben dan een compleet ander aanbod van providers.
Soms wordt het nog interessanter. Dan is er sprake van ‘overbouw’: een tweede partij legt óók een glasvezelnetwerk aan in een gebied waar er al een ligt. Bijvoorbeeld, Open Dutch Fiber rolt uit in een wijk waar KPN al actief is. Bewoners krijgen dan twee fysieke aansluitingen in de meterkast. Dit geeft maximale keuzevrijheid, omdat je kunt kiezen uit de providers van beide netwerken. We leggen dit verder uit in ons artikel over twee glasvezelnetwerken op een adres.
De techniek achter de netwerken: van GPON naar XGS-PON
Niet alle glasvezelnetwerken zijn technisch hetzelfde. Veel netwerken van de afgelopen jaren gebruiken GPON-technologie (Gigabit Passive Optical Network). Hiermee zijn snelheden tot 2.500 Mb/s download en 1.250 Mb/s upload mogelijk. Ruim voldoende voor de meeste huishoudens.
De nieuwste netwerken gebruiken XGS-PON. Deze techniek maakt symmetrische snelheden mogelijk: de download- en uploadsnelheid zijn gelijk, tot wel 10.000 Mb/s. In de praktijk merk je dit vooral aan een veel hogere uploadsnelheid. Handig voor thuiswerken, het uploaden van grote bestanden of online gamen. Weinig mensen hebben nu al zo’n snel abonnement nodig, maar een XGS-PON netwerk maakt de verbinding wel klaar voor de toekomst.
Hoe weet ik welk netwerk op mijn adres ligt?
De makkelijkste manier om te zien welk netwerk bij jou ligt, is door een postcodecheck te doen. Onze tool voor glasvezel op mijn adres toont direct welke providers leverbaar zijn. Uit het aanbod kun je vaak al afleiden welk netwerk er ligt. Zie je Delta en Caiway, dan zit je waarschijnlijk op het netwerk van Delta Fiber. Is het aanbod breed met KPN, Youfone en Budget Thuis, dan is het vermoedelijk KPN Netwerk.
Nog betrouwbaarder is onze glasvezelvergelijker. Die geeft na het invullen van je postcode en huisnummer een compleet overzicht van alle beschikbare abonnementen. De vergelijker weet precies welke netwerken op jouw adres actief zijn en toont alleen de providers die daarop leveren. Zo zie je direct je opties, zonder zelf uit te zoeken wie de eigenaar van de kabel is.
Wat is het verschil tussen een netwerkbeheerder en een internetprovider?
De netwerkbeheerder (zoals KPN Netwerk of Delta Fiber) legt de fysieke glasvezelkabel aan en beheert deze tot in je meterkast. De internetprovider (zoals KPN, Odido of Youfone) huurt toegang tot dat netwerk en levert jou de daadwerkelijke diensten: een internetabonnement, modem, tv en telefonie. Je bent klant bij de provider, niet bij de netwerkbeheerder.
Is elk glasvezelnetwerk open?
Vrijwel alle nieuwe glasvezelnetwerken die in Nederland worden aangelegd, zijn open. Dit betekent dat de eigenaar van het netwerk meerdere providers moet toelaten. Dit is een groot verschil met het kabelnetwerk van Ziggo, dat een gesloten netwerk is waar alleen Ziggo zelf diensten op mag aanbieden. De open toegang bij glasvezel zorgt voor meer concurrentie en keuzevrijheid.
Kan ik zelf kiezen welk glasvezelnetwerk wordt aangelegd?
Nee, als bewoner heb je geen directe invloed op welke netwerkbeheerder besluit om in jouw wijk glasvezel aan te leggen. Dit zijn commerciële beslissingen van de netwerkbedrijven zelf. Je kunt wel je interesse kenbaar maken via vraagbundelingscampagnes. Zodra de aanleg start, kun je wel kiezen bij welke van de beschikbare providers op dat netwerk je een abonnement afsluit. Meer over het proces lees je in ons artikel over hoe glasvezel wordt aangelegd.
Waarom legt een bedrijf een tweede netwerk aan als er al glasvezel ligt?
Dit wordt ‘overbouw’ genoemd en is een strategische keuze. Een netwerkbeheerder kan besluiten dat het commercieel aantrekkelijk is om in een wijk waar al een netwerk ligt, een concurrerend netwerk aan te leggen. Ze proberen dan klanten van de zittende partij over te nemen. Voor bewoners is dit gunstig, omdat het de keuze uit providers aanzienlijk vergroot en de concurrentie verscherpt.
Heeft het netwerk invloed op de snelheid van mijn internet?
Ja, de techniek van het onderliggende netwerk bepaalt de maximaal haalbare snelheden. Nieuwere netwerken die gebruikmaken van XGS-PON technologie kunnen symmetrische snelheden tot wel 10.000 Mb/s aan. Oudere GPON-netwerken hebben vaak een lagere maximale upload- en downloadsnelheid. De snelheid die je daadwerkelijk krijgt, hangt echter af van het abonnement dat je bij je provider afsluit. Je kunt niet een sneller abonnement afsluiten dan het netwerk technisch aankan.