Speedtest op glasvezel: waarom je zelden de volle 1.000 Mb/s meet en hoe je wel goed meet

De basis: wat meet een speedtest precies?

Je hebt een glasvezelabonnement afgesloten voor een bepaalde snelheid, bijvoorbeeld 1.000 Mb/s. Om te controleren of je die snelheid ook echt krijgt, gebruik je een speedtest. Zo’n test meet de prestaties van je internetverbinding op een specifiek moment. Het is een momentopname van de verbinding tussen jouw apparaat en een testserver ergens op het internet.

Inhoudsopgave

1. De basis: wat meet een speedtest precies?
2. Waarom 1.000 Mb/s in de praktijk 940 Mb/s is: de rol van overhead
3. De invloed van je eigen apparatuur op de glasvezel speedtest
4. De beperking van je netwerkpoort
5. De netwerkkabel: een vaak vergeten factor
6. Je computer, browser en andere software
7. Waarom je nooit de volle snelheid via wifi meet
8. Stap voor stap een betrouwbare speedtest uitvoeren
9. Download, upload en ping: wat je meet en wat je ermee kunt
10. Downloadsnelheid: de snelheid van ontvangen
11. Uploadsnelheid: de kracht van glasvezel
12. Ping: de reactiesnelheid
13. Wat je nu doet
14. Veelgestelde vragen

Een speedtest meet drie kernwaarden:

• Downloadsnelheid: Hoe snel je gegevens van het internet kunt binnenhalen, bijvoorbeeld bij het streamen van een film of het laden van een webpagina. Dit wordt gemeten in megabit per seconde (Mb/s).
• Uploadsnelheid: Hoe snel je gegevens naar het internet kunt versturen, zoals bij het uploaden van een video of tijdens een videogesprek. Ook dit wordt gemeten in Mb/s.
• Ping (of latentie): De reactietijd van je verbinding, gemeten in milliseconden (ms). Een lagere ping is beter, vooral voor online gamen en live communicatie.

Het is goed om te weten dat Mb/s (megabit per seconde) niet hetzelfde is als MB/s (megabyte per seconde). Eén byte bestaat uit acht bits. Een snelheid van 1.000 Mb/s betekent dus dat je in theorie 125 megabyte per seconde kunt downloaden. Een bestand van 1.000 megabyte (1 gigabyte) zou dan in 8 seconden binnen moeten zijn. Dit helpt je de getallen in een speedtest voor glasvezel te vertalen naar de praktijk.

Waarom 1.000 Mb/s in de praktijk 940 Mb/s is: de rol van overhead

Een van de meest voorkomende redenen voor verwarring is dat een 1.000 Mb/s abonnement bijna nooit een meting van exact 1.000 Mb/s oplevert. Zelfs onder perfecte omstandigheden, met een kabel en de beste apparatuur, zal de meter stoppen rond de 940 Mb/s. Dit is geen fout van de provider of een defect in je apparatuur, maar een technisch gegeven dat ‘overhead’ heet.

Je internetverbinding werkt door data in kleine pakketjes te versturen. Elk pakketje bevat niet alleen de daadwerkelijke data (bijvoorbeeld een stukje van een video), maar ook adres- en controle-informatie. Denk aan een vrachtwagen die een pakket bezorgt: het totale gewicht van de vrachtwagen is hoger dan alleen het gewicht van de lading. De vrachtwagen zelf, de chauffeur en de brandstof zijn nodig voor de bezorging, maar zijn niet de lading zelf.

Deze extra informatie, die nodig is om de data correct en betrouwbaar van A naar B te sturen, heet overhead. Protocollen zoals TCP/IP en Ethernet voegen deze controledata toe aan elk pakketje. Deze overhead neemt ongeveer 5 tot 7 procent van de totale capaciteit van de lijn in beslag. Op een 1.000 Mb/s (of 1 gigabit) verbinding blijft er daardoor ongeveer 930 tot 950 Mb/s over voor de daadwerkelijke data die een speedtest meet. Een resultaat in deze buurt betekent dus dat je verbinding de maximale snelheid levert.

De invloed van je eigen apparatuur op de glasvezel speedtest

Als je meting aanzienlijk lager uitvalt dan 940 Mb/s, ligt de oorzaak vaak in je eigen huis. De keten is maar zo sterk als de zwakste schakel. Zelfs de snelste glasvezelverbinding kan worden afgeremd door je computer, kabels of software.

De beperking van je netwerkpoort

De meeste computers, laptops en modems hebben een ‘Gigabit Ethernet’-poort. Deze heeft een maximale theoretische doorvoersnelheid van 1.000 Mb/s. Dit is de standaard voor moderne apparatuur. Oudere of goedkopere apparaten hebben soms nog een ‘Fast Ethernet’-poort. Deze kan maar tot 100 Mb/s aan. Als je een computer met zo’n poort aansluit op je glasvezelmodem, zal je speedtest nooit boven de 95 Mb/s uitkomen, ook al heb je een 1.000 Mb/s abonnement.

Inmiddels zijn er ook apparaten met snellere poorten van 2,5 Gb/s of zelfs 10 Gb/s, maar die zijn nog niet wijdverbreid. Voor de meeste abonnementen tot 1.000 Mb/s is een gigabitpoort de standaard die je nodig hebt. Controleer dus de specificaties van je computer als je metingen laag zijn.

De netwerkkabel: een vaak vergeten factor

De kabel tussen je modem en je computer is ook een belangrijke schakel. Er zijn verschillende categorieën netwerkkabels. Een oude ‘Cat5’-kabel is bijvoorbeeld ook beperkt tot 100 Mb/s. Voor een gigabitverbinding heb je minimaal een ‘Cat5e’-kabel nodig, maar een ‘Cat6’-kabel is beter. Deze kabels zijn ontworpen om de hogere snelheden en frequenties zonder storingen te verwerken.

De kabel die je provider meelevert is vrijwel altijd van de juiste categorie. Gebruik je een eigen, langere kabel door het huis? Controleer dan de tekst die op de kabel gedrukt staat om te zien welke categorie het is. Een knik of beschadiging kan de prestaties ook verminderen. Gebruik voor een betrouwbare meting altijd een korte, onbeschadigde kabel van goede kwaliteit.

Je computer, browser en andere software

De snelheid van je computer zelf kan een bottleneck vormen. Het verwerken van 1.000 Mb/s aan data vraagt rekenkracht van de processor. Een oudere computer kan moeite hebben om dit bij te benen, waardoor de speedtest lager uitvalt. Ook software kan de meting beïnvloeden. Denk aan:

• Antivirus en firewalls: Deze programma’s scannen inkomend en uitgaand verkeer, wat de doorvoersnelheid kan verlagen.
• VPN-verbindingen: Een VPN leidt je verkeer om via een externe server, wat bijna altijd tot een lagere snelheid leidt.
• Browser en extensies: Een browser met veel open tabbladen of actieve extensies verbruikt veel geheugen en processorkracht.

Voor een zuivere meting is het daarom verstandig om een relatief moderne computer te gebruiken, de VPN uit te schakelen en de test uit te voeren in een ‘schone’ browser zonder andere open tabbladen.

Waarom je nooit de volle snelheid via wifi meet

Een bekabelde meting geeft het meest betrouwbare beeld van je internetsnelheid. Via wifi zal het resultaat van je speedtest vrijwel altijd lager zijn. Dat komt doordat wifi een gedeeld en draadloos medium is, dat gevoelig is voor allerlei externe factoren.

De snelheid die op de doos van een router staat (bijvoorbeeld ‘AX5400’ of ‘AC1900’) is een theoretisch maximum dat onder laboratoriumomstandigheden wordt behaald. In de praktijk spelen veel zaken een rol:

• Afstand en obstakels: Hoe verder je van de router bent, hoe zwakker het signaal. Muren, plafonds en zelfs meubels dempen het signaal en verlagen de snelheid.
• Interferentie: Je wifi-netwerk deelt de ether met de netwerken van je buren. Ook andere apparaten zoals babyfoons, magnetrons en bluetooth-apparaten kunnen voor storing zorgen.
• Wifi-standaard: Oudere standaarden zoals Wifi 4 (802.11n) zijn langzamer dan modernere zoals Wifi 5 (802.11ac) of Wifi 6 (802.11ax).

Zelfs met de nieuwste Wifi 6-apparatuur en een perfect signaal is het lastig om stabiel boven de 800-900 Mb/s uit te komen op één apparaat. Wil je de daadwerkelijke snelheid van je glasvezelaansluiting weten? Meet dan altijd met een kabel. Meer over dit onderwerp lees je in ons artikel over glasvezel en wifi in huis.

Stap voor stap een betrouwbare speedtest uitvoeren

Om alle storende factoren uit te sluiten en een goed beeld te krijgen van je werkelijke glasvezelsnelheid, volg je het beste een vast stappenplan. Dit zorgt ervoor dat je meet wat de provider levert bij jou in de meterkast, zonder invloed van je eigen apparatuur.

1. Gebruik een kabel: Verbind je computer of laptop direct met een netwerkkabel aan het modem van je provider. Gebruik bij voorkeur een van de LAN-poorten op het modem zelf, niet op een eigen router of switch.
2. Kies een geschikt apparaat: Gebruik een computer met een gigabit-netwerkpoort (1.000 Mb/s). Een telefoon of tablet is ongeschikt voor een meting van de maximale snelheid.
3. Sluit alle andere toepassingen: Zorg dat er op je computer geen andere programma’s actief zijn die internet gebruiken. Denk aan downloadprogramma’s, streamingdiensten, cloud-synchronisatie (Dropbox, OneDrive) of software-updates. Sluit ook alle andere browsertabbladen.
4. Controleer de rest van het netwerk: Zorg dat er geen andere personen of apparaten in huis het netwerk belasten. Een huisgenoot die 4K streamt of een game downloadt, zal je meetresultaat beïnvloeden.
5. Start de speedtest: Ga naar een betrouwbare speedtest-website. De test van je eigen provider (zoals de KPN of Odido speedtest) is vaak een goede keuze, omdat de meting dan plaatsvindt binnen hun eigen netwerk. Ook onze eigen speedtest is een betrouwbare optie.
6. Herhaal de meting: Voer de test een paar keer uit, met enkele minuten ertussen. Doe dit ook op verschillende momenten van de dag, bijvoorbeeld ’s middags en ’s avonds. Dit geeft je een gemiddeld beeld van de prestaties.

Download, upload en ping: wat je meet en wat je ermee kunt

Een speedtest geeft je meer dan alleen een getal voor de downloadsnelheid. De andere waarden zijn minstens zo belangrijk en vertellen veel over de kwaliteit van je verbinding.

Downloadsnelheid: de snelheid van ontvangen

Dit is de bekendste waarde: hoe snel je data kunt binnenhalen. Een hoge downloadsnelheid is belangrijk voor het soepel streamen van video’s in hoge kwaliteit, het snel downloaden van grote bestanden en het vlot laden van websites. Met 1.000 Mb/s kun je met meerdere mensen tegelijk 4K-films kijken zonder dat de verbinding hapert.

Uploadsnelheid: de kracht van glasvezel

De uploadsnelheid is hoe snel je data kunt versturen. Dit is cruciaal voor thuiswerken (videobellen, grote bestanden naar collega’s sturen), het uploaden van video’s naar YouTube, het back-uppen van foto’s naar de cloud en online gamen. Dit is waar glasvezel zich onderscheidt: de uploadsnelheid is meestal even hoog als de downloadsnelheid (symmetrisch). Bij kabel en DSL is de upload veel lager. Lees hier meer over het belang van symmetrisch internet.

Ping: de reactiesnelheid

De ping, of latentie, is de tijd die een datapakketje nodig heeft om van jouw computer naar een server en weer terug te reizen. Een lage ping (onder de 20 ms) is essentieel voor toepassingen die direct moeten reageren, zoals online gamen. Een hoge ping zorgt voor ‘lag’, een merkbare vertraging. Glasvezel biedt doorgaans de laagste ping, vaak zelfs onder de 5 ms, wat het de beste keuze maakt voor gamers.

Mogelijke oorzaak	Uitleg	Oplossing
Technische overhead	Een deel van de 1.000 Mb/s wordt gebruikt voor ‘controledata’ (TCP/IP, Ethernet). De maximale datadoorvoer is daardoor technisch beperkt tot circa 940 Mb/s.	Geen. Een meting van 930-950 Mb/s op een 1.000 Mb/s-lijn is een perfect resultaat.
Wifi-verbinding	Wifi is trager en instabieler dan een kabel door afstand, muren en storing van andere netwerken. De geadverteerde wifi-snelheid is een theoretisch maximum.	Meet altijd met een computer die met een netwerkkabel direct op het modem is aangesloten.
Verouderde netwerkpoort	Je computer heeft een ‘Fast Ethernet’-poort (100 Mb/s) in plaats van een ‘Gigabit Ethernet’-poort (1.000 Mb/s). De meting piekt dan rond 95 Mb/s.	Gebruik een moderner apparaat met een gigabitpoort. Controleer de specificaties van je computer.
Verkeerde of oude netwerkkabel	Een oude Cat5-kabel of een beschadigde kabel kan de snelheid beperken tot 100 Mb/s of voor fouten zorgen die de snelheid verlagen.	Gebruik een Cat5e- of Cat6-kabel. Vaak wordt de juiste kabel meegeleverd door de provider.
Trage computer of software	Een oudere computer, actieve antivirussoftware, een VPN-verbinding of veel open browsertabbladen kunnen de meting beïnvloeden.	Gebruik een recente computer, sluit alle programma’s, schakel de VPN tijdelijk uit en meet in een ‘schone’ browser.
Activiteit op het netwerk	Andere apparaten in huis (telefoons, tv-ontvangers, laptops) die tegelijk het internet gebruiken, verbruiken een deel van de bandbreedte.	Zorg dat er geen andere apparaten actief data downloaden of streamen tijdens de meting.
Overbelaste testserver	De server waarmee de speedtest verbinding maakt, kan op dat moment te druk zijn, wat resulteert in een lagere meting.	Voer de test meerdere keren uit op verschillende momenten. Gebruik de speedtest van je eigen provider als die beschikbaar is.

Wat je nu doet

Met de juiste kennis kun je de snelheid van je glasvezelverbinding correct meten en interpreteren. De volgende stappen helpen je verder.

1. Voer een betrouwbare meting uit. Gebruik het stappenplan in dit artikel en onze speedtest-pagina om de werkelijke snelheid van je verbinding te achterhalen. Focus op de bekabelde meting.
2. Analyseer de resultaten. Kom je bekabeld uit op ongeveer 940 Mb/s? Dan levert je provider de snelheid waarvoor je betaalt. Is het resultaat aanzienlijk lager, loop dan de mogelijke oorzaken in de tabel na om de bottleneck te vinden.
3. Bepaal of je huidige snelheid volstaat. Ben je tevreden met de prestaties? Prima. Merk je dat je toch snelheid tekortkomt of wil je de overstap naar glasvezel maken? Gebruik dan de vergelijker om te zien welke abonnementen en snelheden op jouw adres beschikbaar zijn.

Veelgestelde vragen

Hoe snel is 1.000 Mb/s glasvezel in de praktijk?

In de praktijk meet je op een 1.000 Mb/s glasvezelabonnement een downloadsnelheid van ongeveer 940 Mb/s. Dit komt door ‘overhead’: een klein deel van de bandbreedte wordt gebruikt voor controle-informatie die nodig is om de data te versturen. Een meting rond de 940 Mb/s betekent dus dat je de maximale snelheid haalt die technisch mogelijk is op een gigabitpoort.

Waarom is mijn speedtest via wifi zoveel trager?

Wifi is bijna altijd langzamer dan een kabelverbinding. Dit komt door factoren als de afstand tot de router, muren en plafonds die het signaal dempen, en storing van andere draadloze netwerken in de buurt. Voor een betrouwbare meting van je internetsnelheid moet je daarom altijd een computer gebruiken die met een netwerkkabel is aangesloten.

Is een speedtest van KPN of Odido betrouwbaarder dan een andere?

Een speedtest van je eigen provider kan voordelig zijn, omdat je dan binnen hun netwerk meet. Dit geeft vaak een stabiel resultaat. Echter, bekende onafhankelijke speedtests zoals die van Ookla (die veel providers ook gebruiken) zijn eveneens zeer betrouwbaar. Het belangrijkste is dat je een test kiest die een server dichtbij jouw locatie gebruikt voor een accuraat resultaat.

Mijn uploadsnelheid is veel lager dan de download. Hoe kan dat?

Als je uploadsnelheid significant lager is, heb je waarschijnlijk een kabel- of DSL-verbinding en geen glasvezel. Die technieken bieden asymmetrische snelheden. Glasvezel staat juist bekend om zijn symmetrische snelheden, waarbij de uploadsnelheid gelijk is aan de downloadsnelheid. Dit is een van de grootste voordelen van glasvezel, zeker voor thuiswerken en content creatie.

Wat is een goede ping-waarde voor glasvezel?

Een van de sterke punten van glasvezel is de zeer lage ping (latentie). Een goede ping-waarde voor glasvezel ligt doorgaans onder de 10 milliseconden (ms). Vaak zie je zelfs waarden tussen 1 en 5 ms. Deze extreem snelle reactietijd maakt glasvezel de beste keuze voor online gamers en andere toepassingen waar elke milliseconde telt.