Welk modem heb je nodig voor glasvezel en waar sluit je het aan

De keten in je meterkast: van glasvezel tot wifi

Om het signaal van de glasvezelkabel om te zetten naar een bruikbaar internetsignaal voor je computer, telefoon of televisie, zijn een paar stappen en apparaten nodig. Het lichtsignaal dat je huis binnenkomt, moet worden omgezet naar een elektrisch signaal, dat vervolgens wordt verdeeld over je apparaten. Dit gebeurt meestal in de meterkast, waar de glasvezel je huis binnenkomt.

Inhoudsopgave

1. De keten in je meterkast: van glasvezel tot wifi
2. Het glasvezel modem van je provider: wat doet het precies?
3. Het glasvezel kastje (ONT): de échte omzetter
4. Modem, router, ONT en mesh: de verschillen op een rij
5. Een eigen router gebruiken in plaats van het modem van de provider
6. Voordelen van een eigen router
7. Nadelen en aandachtspunten
8. Welke router heb je nodig voor hoge glasvezelsnelheden?
9. De snelheid van de poorten
10. De wifi-standaard is cruciaal
11. De glasvezel kabel naar het modem: hoe sluit je het aan?
12. Plaatsing van het modem
13. Wat je nu doet
14. Veelgestelde vragen

De reis van het internetsignaal ziet er als volgt uit. Eerst komt de glasvezelkabel je huis binnen op een aansluitpunt. Vanaf daar gaat het signaal naar een klein kastje dat het licht omzet. Dit kastje, de ONT, geeft het signaal via een normale netwerkkabel door aan het glasvezel modem van je provider. Dit modem verspreidt het signaal vervolgens, bedraad en draadloos (wifi), naar al je apparaten.

Elk onderdeel in deze keten heeft zijn eigen functie. Als een van de schakels verouderd of niet goed ingesteld is, kan dat de snelheid en stabiliteit van je verbinding beïnvloeden. Het is dus nuttig om te weten welk apparaat wat doet.

Het glasvezel modem van je provider: wat doet het precies?

Het apparaat dat je van je internetprovider krijgt en dat je meestal ‘modem’ noemt, is bij een glasvezelverbinding technisch gezien geen modem meer. De eigenlijke omzetting van het signaal, de modulatie en demodulatie, gebeurt al in het glasvezelkastje aan de muur. Toch gebruiken we de term ‘glasvezel modem’ omdat het de centrale hub is voor je internetverbinding, net als het modem bij een DSL- of kabelverbinding.

Dit apparaat is een combinatie van drie verschillende functies in één behuizing:

• Router: De router is het brein van je netwerk. Hij ontvangt het internetsignaal van de ONT en verdeelt het over alle aangesloten apparaten in huis. De router geeft elk apparaat een uniek IP-adres, zodat data naar de juiste computer of smartphone wordt gestuurd. Het fungeert ook als een firewall, die je netwerk beschermt tegen ongewenst verkeer van buitenaf.
• Switch: Aan de achterkant van het modem vind je meestal meerdere (vaak vier) netwerkpoorten, ook wel LAN-poorten genoemd. Dit is de switch-functionaliteit. Hiermee kun je apparaten zoals een vaste computer, een spelcomputer of een smart-tv met een netwerkkabel direct aansluiten voor de meest stabiele en snelle verbinding.
• Wifi Access Point: Het modem zendt ook het draadloze signaal uit, de wifi. Dit stelt je in staat om met laptops, tablets en telefoons draadloos te internetten. Moderne modems ondersteunen meerdere wifi-frequenties (2,4 GHz en 5 GHz, en soms 6 GHz) om een betere dekking en snelheid te bieden.

Providers leveren een modem dat is afgestemd op hun netwerk. De software op het apparaat is geconfigureerd om diensten als interactieve televisie en vaste telefonie correct te laten werken. Daarom is het gebruik van het meegeleverde modem de eenvoudigste en meest ondersteunde optie.

Het glasvezel kastje (ONT): de échte omzetter

Voordat het signaal bij je modem/router komt, passeert het een cruciaal onderdeel: de ONT. ONT staat voor ‘Optical Network Terminal’. Dit is het kleine kastje dat de monteur op of naast het glasvezelaansluitpunt (FTU) in je meterkast monteert. Dit is het échte modem in je glasvezelinstallatie.

De functie van de ONT is puur technisch: het zet het lichtsignaal dat door de glasvezel reist om in een elektrisch signaal dat een standaard netwerkkabel kan begrijpen. Andersom doet het hetzelfde voor de data die jij uploadt. Meer informatie over dit apparaat vind je in ons artikel Wat is een ONT en waar hangt dat kastje?.

Dit kastje is eigendom van de netwerkbeheerder, zoals KPN Netwerk, Delta Fiber of Open Dutch Fiber. Het is geen eigendom van jou of je internetprovider. Bij een verhuizing of overstap naar een andere provider laat je de ONT altijd hangen. Het is een vast onderdeel van de woning geworden, net als de watermeter.

Modem, router, ONT en mesh: de verschillen op een rij

De verschillende termen kunnen verwarrend zijn. Wat doet welk apparaat nu precies en wie is er verantwoordelijk voor? De onderstaande tabel geeft een overzicht.

Apparaat	Functie	Wie levert het?
ONT (Optical Network Terminal)	Zet het lichtsignaal van de glasvezel om naar een elektrisch signaal voor een netwerkkabel. Dit is het eigenlijke modem.	De netwerkbeheerder (bijvoorbeeld KPN Netwerk, Glaspoort, Delta Fiber). Blijft in de woning.
Modem/router (van provider)	Verdeelt het internetsignaal over je apparaten via kabels (switch) en wifi (access point). Beheert het thuisnetwerk.	Je internetprovider (bijvoorbeeld KPN, Odido, Delta). Meestal in bruikleen.
Eigen router	Vervangt de router-functionaliteit van het provider-modem. Biedt vaak meer instelmogelijkheden en soms betere prestaties.	Jijzelf. Je koopt dit apparaat in een winkel.
Mesh-systeem	Vervangt of versterkt de wifi van je modem/router met meerdere stations die samen één groot, dekkend wifi-netwerk vormen.	Jijzelf of soms te huur bij je internetprovider.

Deze tabel maakt duidelijk dat de verantwoordelijkheden verdeeld zijn. Werkt je internet niet, dan kan het probleem in de ONT, het modem of je eigen apparatuur zitten. Daarom zal een provider altijd eerst vragen om alles via hun eigen modem aan te sluiten voordat ze verdere ondersteuning bieden.

Een eigen router gebruiken in plaats van het modem van de provider

Hoewel het modem van de provider voor de meeste mensen prima voldoet, willen sommige gebruikers meer controle of betere prestaties. Het is vaak mogelijk om een eigen router aan te sluiten direct op de ONT, en het modem van de provider weg te laten. Dit is echter niet altijd eenvoudig.

Voordelen van een eigen router

• Betere prestaties: Een hoogwaardige eigen router kan betere wifi-snelheden en een groter bereik bieden dan het standaardmodel van de provider. Ook kan de processor krachtiger zijn, wat helpt als je veel apparaten tegelijk gebruikt.
• Meer instellingen: Je hebt volledige controle over je netwerkinstellingen. Denk aan geavanceerd ouderlijk toezicht, het opzetten van een VPN-server, of het prioriteren van verkeer voor gaming.
• Regelmatige updates: Fabrikanten van consumentenrouters brengen vaak sneller en vaker software-updates uit dan internetproviders, wat de veiligheid en functionaliteit kan verbeteren.

Nadelen en aandachtspunten

• Complexiteit: Je moet zelf de juiste instellingen configureren. Dit kan gaan om het instellen van een VLAN-ID of PPPoE-inloggegevens, afhankelijk van de provider. Niet alle providers maken deze informatie makkelijk beschikbaar.
• Geen ondersteuning: Als je problemen hebt met je verbinding, zal de klantenservice van je provider je vragen om eerst hun eigen modem weer aan te sluiten. Ze bieden geen ondersteuning voor apparatuur van derden.
• Diensten als TV en bellen: Interactieve televisie en vaste telefonie vereisen vaak specifieke netwerkinstellingen. Het kan een uitdaging zijn om dit correct werkend te krijgen op een eigen router. Soms is het zelfs onmogelijk.

Providers als Freedom moedigen het gebruik van een eigen router juist aan en bieden uitgebreide ondersteuning. Bij de meeste andere grote providers is het technisch mogelijk, maar vooral een project voor de technisch onderlegde gebruiker die weet wat hij doet.

Welke router heb je nodig voor hoge glasvezelsnelheden?

Stel, je kiest een glasvezelabonnement van 1.000 Mb/s of zelfs sneller. Dan is het zonde als je apparatuur in huis die snelheid niet aankan. Zowel het modem van de provider als een eventuele eigen router moet aan een paar eisen voldoen om de beloofde snelheid waar te maken.

De snelheid van de poorten

De belangrijkste poort op je router is de internetaansluiting, ook wel de WAN-poort. Dit is de poort waar de kabel vanaf de ONT in gaat. Voor een abonnement tot 1.000 Mb/s (1 Gigabit per seconde) moet dit een Gigabit-poort zijn. Bijna alle moderne routers hebben dit. Heb je een abonnement van meer dan 1.000 Mb/s, zoals 2.000 of 8.000 Mb/s, dan heb je een router nodig met een Multi-Gigabit WAN-poort van 2,5 Gb/s, 5 Gb/s of zelfs 10 Gb/s. Ook de LAN-poorten, voor je bekabelde apparaten, moeten deze snelheden ondersteunen als je daarvan wilt profiteren.

De wifi-standaard is cruciaal

Draadloos de maximale snelheid halen is een grotere uitdaging. De wifi-standaard van je router en je apparaat (laptop, telefoon) bepaalt de maximaal haalbare snelheid.

• Wifi 5 (802.11ac): Dit is een veelgebruikte standaard die in de praktijk snelheden tot zo’n 400-600 Mb/s op één apparaat kan halen onder ideale omstandigheden. Voldoende voor veel abonnementen, maar niet voor een 1.000 Mb/s-verbinding.
• Wifi 6 (802.11ax): Deze nieuwere standaard is efficiënter en sneller. Hiermee kun je op een geschikt apparaat wel snelheden van 800-950 Mb/s of zelfs hoger halen. Dit is de aanbevolen standaard voor gigabit-internet.
• Wifi 6E en Wifi 7: Deze standaarden voegen een extra frequentieband (6 GHz) toe. Omdat deze band veel rustiger is, zijn hier nog hogere en stabielere snelheden mogelijk, ruim boven de 1.000 Mb/s. Zowel je router als je apparaat moeten dit ondersteunen.

Het is belangrijk om te beseffen dat je met wifi zelden de volledige theoretische snelheid haalt. Voor een uitgebreide uitleg hierover kun je ons artikel over glasvezel en wifi: waarom je thuis minder haalt dan beloofd lezen.

De glasvezel kabel naar het modem: hoe sluit je het aan?

De fysieke aansluiting van de apparatuur in de meterkast is meestal de taak van de monteur die de glasvezelverbinding komt installeren. Toch is het goed om te weten hoe de kabels lopen.

De route van de kabel is als volgt:

1. De dunne, kwetsbare glasvezelkabel komt binnen op het glasvezelaansluitpunt (FTU).
2. Vanaf de FTU wordt een kort, flexibel glasvezelkabeltje (een patchkabel) aangesloten op de ONT.
3. Vanuit de ONT loopt een standaard netwerkkabel (UTP/ethernet) naar de WAN-poort (vaak blauw of rood gekleurd) van je modem/router.
4. Vanaf de LAN-poorten (vaak geel) van je modem/router kun je netwerkkabels trekken naar je apparaten.

De monteur zorgt voor de eerste installatie en levert de benodigde kabels om de verbinding werkend te krijgen. Meer over wat je kunt verwachten lees je in het artikel over de monteursafspraak: wat gebeurt er op de dag zelf?.

Plaatsing van het modem

Standaard wordt het modem naast de ONT in de meterkast geplaatst. Dit is logisch, omdat daar de verbinding binnenkomt. Voor de wifi-dekking is dit echter vaak niet de beste plek. Een meterkast is een afgesloten ruimte, vaak aan de rand van het huis, wat het draadloze signaal verzwakt.

Een betere oplossing voor goede wifi is om het modem op een centralere plek in huis te zetten, bijvoorbeeld in de woonkamer. Hiervoor moet je een langere netwerkkabel trekken van de ONT in de meterkast naar de gewenste locatie van het modem. Dit is een klus die je zelf moet doen of waar je een specialist voor kunt inhuren.

Wat je nu doet

Met deze informatie kun je een betere beslissing nemen over je thuisnetwerk. Volg deze stappen om je voor te bereiden op een glasvezelverbinding.

1. Controleer je huidige apparatuur: Als je al een router of mesh-systeem hebt, controleer dan de specificaties. Heeft het Gigabit-poorten? Ondersteunt het minimaal Wifi 5 of Wifi 6? Dit bepaalt of je je eigen apparatuur kunt blijven gebruiken.
2. Bepaal je wensen voor de toekomst: Ben je een gemiddelde gebruiker voor wie het standaard modem van de provider volstaat? Of ben je een veeleisende gebruiker die de controle en prestaties van een eigen router wil? Denk ook na over de wifi-dekking in je hele huis.
3. Vergelijk abonnementen die bij je passen: Nu je weet welke technische eisen je stelt, kun je gericht op zoek. Gebruik de postcodesjek om te zien welke snelheden en providers op jouw adres beschikbaar zijn en kies het pakket dat het beste aansluit bij jouw wensen. Je kunt direct glasvezelabonnementen vergelijken om de beste optie te vinden.

Veelgestelde vragen

Kan ik mijn oude modem van Ziggo of KPN gebruiken voor glasvezel?

Nee, dat is niet mogelijk. Een modem voor kabelinternet (Ziggo) of DSL (KPN) werkt met een compleet andere techniek en kan het lichtsignaal van glasvezel niet verwerken. Voor glasvezel heb je een ONT nodig die het lichtsignaal omzet, en een router die geschikt is voor de hoge snelheden. Je krijgt deze benodigde apparatuur altijd in bruikleen van je nieuwe glasvezelprovider.

Wat is het verschil tussen een modem en een router?

Een modem zet een signaal van buiten (zoals glasvezel, kabel of telefoonlijn) om naar een bruikbaar internetsignaal. Een router neemt dat signaal en verdeelt het over meerdere apparaten in je huis, zowel bedraad als draadloos. Bij glasvezel is de ONT het ‘modem’ en het kastje van je provider is de ‘router’. In de volksmond wordt dit combinatieapparaat vaak gewoon ‘modem’ genoemd.

Moet ik betalen voor het glasvezel modem van de provider?

Nee, je hoeft het modem niet te kopen. Het apparaat wordt door de internetprovider in bruikleen gegeven en de kosten hiervoor zijn verwerkt in de maandelijkse abonnementsprijs. Als je je abonnement opzegt, moet je het modem weer terugsturen. Soms bieden providers tegen een meerprijs wel extra apparatuur aan, zoals wifi-versterkers of een geavanceerder modem.

Waarom zit er een sticker met ‘eigendom netbeheerder’ op het glasvezelkastje (ONT)?

De ONT (het kastje dat het lichtsignaal omzet) is onderdeel van het fysieke glasvezelnetwerk en is eigendom van de netwerkbeheerder, zoals KPN Netwerk of Delta Fiber. Het is geen eigendom van jou of je internetprovider. Daarom moet dit kastje bij een verhuizing of overstap altijd in de woning blijven hangen. De nieuwe bewoner of provider kan het dan weer gebruiken.

Mijn wifi is traag, helpt een nieuw glasvezel modem?

Een nieuw modem kan helpen als je huidige modem verouderd is, bijvoorbeeld als het een oude wifi-standaard zoals Wifi 4 gebruikt. Een modern modem met Wifi 6 kan significant snellere en stabielere wifi bieden. Echter, trage wifi kan ook andere oorzaken hebben, zoals een verkeerde plaatsing van het modem, storing van andere netwerken of de beperkingen van je eigen apparaten. Een nieuw modem is dus niet altijd de enige oplossing.