Stroomuitval en glasvezel: waarom je vaste telefoon en alarm het dan niet doen

Het verschil met de oude koperlijn: stroom uit de centrale

Vroeger, met een traditionele koperen telefoonlijn (ook wel POTS genoemd), bleef je vaste telefoon het bijna altijd doen. Dit kwam doordat de telefoonlijn zelf een klein beetje stroom kreeg vanuit de wijkcentrale van de provider. Deze centrales waren uitgerust met grote accu’s en noodaggregaten, waardoor ze ook bij een grootschalige stroomstoring in de lucht bleven.

Inhoudsopgave

1. Het verschil met de oude koperlijn: stroom uit de centrale
2. Waarom glasvezel stroomuitval je verbinding platlegt
3. Welke apparaten vallen uit en wat zijn de gevolgen?
4. Vaste telefoon (VoIP)
5. Alarmsysteem
6. Personenalarm en zorgsystemen
7. Internet en wifi
8. Televisie
9. Noodstroomvoorziening (UPS): een overbrugging voor korte storingen
10. Speciale aandacht voor alarm- en zorgsystemen
11. Professionele alarmsystemen
12. Personenalarmering
13. Je mobiele telefoon als redmiddel
14. Wat wel en niet werkt: een overzicht
15. Wat je nu doet
16. Veelgestelde vragen

Deze lage spanning was voldoende om een eenvoudig, bedraad telefoontoestel te laten werken. Je kon dus altijd 112 bellen, zelfs als in het hele huis de lichten uit waren. Draadloze DECT-telefoons werkten overigens toen ook al niet, omdat het basisstation daarvan eigen stroom nodig had.

Deze situatie is met de komst van internet via kabel, DSL en glasvezel volledig veranderd. De techniek in huis is complexer geworden en heeft lokaal stroom nodig. De vanzelfsprekendheid dat je telefoon altijd werkt, is daarmee verdwenen.

Waarom glasvezel stroomuitval je verbinding platlegt

Een glasvezelverbinding werkt met lichtsignalen die door een flinterdunne glasdraad worden gestuurd. Deze kabel zelf vervoert geen elektriciteit. Het is puur een transportmedium voor data, net als een postbuis voor brieven. Om de lichtsignalen bruikbaar te maken voor je computer, telefoon of televisie, moeten ze in huis worden omgezet naar elektrische signalen.

Dit omzetten gebeurt in twee belangrijke apparaten in je meterkast:

1. De ONT (Optical Network Terminal): Dit is het eerste kastje waar de glasvezelkabel je huis binnenkomt. De ONT vertaalt de lichtsignalen naar een elektrisch internetsignaal. Zonder stroom kan de ONT deze vertaalslag niet maken. Je kunt meer lezen over de functie van dit apparaat in ons artikel Wat is een ONT en waar hangt dat kastje?.
2. Het modem (of modem/router): Dit apparaat ontvangt het signaal van de ONT en verspreidt het via wifi en netwerkkabels door je huis. Ook het modem heeft stroom nodig om te functioneren.

Beide apparaten krijgen stroom via een adapter in je eigen stopcontact. Valt de stroom in huis uit, dan vallen de ONT en het modem dus ook direct uit. Het gevolg is dat je hele internetverbinding wegvalt. Dit is de kern van het probleem bij een glasvezel stroomuitval.

Welke apparaten vallen uit en wat zijn de gevolgen?

Een stroomstoring heeft een domino-effect op alle diensten die afhankelijk zijn van je internetverbinding. Het is belangrijk om te weten wat er precies stopt met werken, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Vaste telefoon (VoIP)

Bellen via glasvezel is bellen via internet, ook wel Voice over IP (VoIP) genoemd. Je telefoongesprek wordt omgezet in datapakketjes en verstuurd via je internetverbinding. Als het internet uitvalt, kan er geen data meer verstuurd worden en werkt je vaste telefoon dus niet. Dit geldt voor zowel bedrade als draadloze (DECT) telefoons die op het modem zijn aangesloten.

Alarmsysteem

Veel moderne inbraak- en brandalarmsystemen gebruiken de internetverbinding om een melding te sturen naar een meldkamer of naar je eigen smartphone. Zonder internetverbinding kan het alarm deze uitgaande melding niet versturen. Het lokale alarm (de sirene in huis) zal vaak wel afgaan als het systeem een eigen back-upbatterij heeft, maar de cruciale communicatie naar buiten valt weg.

Personenalarm en zorgsystemen

Voor personenalarmering is de betrouwbaarheid van de verbinding van levensbelang. Deze systemen maken vaak ook gebruik van de vaste internet- en telefoonlijn om in geval van nood contact te maken met een zorgcentrale of familielid. Bij een stroomstoring zonder voorzorgsmaatregelen werkt dit type alarm niet meer. Dit is een serieus risico waar je bewust van moet zijn.

Internet en wifi

Dit is de meest voor de hand liggende consequentie. Zonder stroom voor de ONT en het modem is er geen internet en geen wifi-netwerk in huis. Dit betekent dat je niet kunt surfen, mailen, streamen of thuiswerken op apparaten die afhankelijk zijn van je thuisnetwerk.

Televisie

Interactieve televisie via glasvezel wordt gestreamd via je internetverbinding. Net als bij andere internetdiensten, stopt de tv-ontvangst direct wanneer de verbinding wegvalt. Je tv-ontvanger (settopbox) heeft zelf ook stroom nodig, dus die valt sowieso uit.

Noodstroomvoorziening (UPS): een overbrugging voor korte storingen

De meest directe oplossing om je internetverbinding in de lucht te houden tijdens een stroomstoring is een noodstroomvoorziening, ook wel een UPS (Uninterruptible Power Supply) genoemd. Een UPS is in feite een slimme accu met een aantal stopcontacten. Je sluit je ONT en modem hierop aan, en de UPS zelf sluit je aan op het reguliere stopcontact.

Zodra de stroom uitvalt, schakelt de UPS direct en zonder onderbreking over op de accu. Je ONT en modem blijven daardoor gewoon werken. De duur van deze overbrugging hangt af van de capaciteit van de UPS en het stroomverbruik van je apparatuur. Een ONT en een modem verbruiken samen weinig stroom, meestal tussen de 15 en 25 watt.

Er zijn speciale ‘mini-UPS’ systemen verkrijgbaar die ontworpen zijn voor dit soort lichte apparatuur. Ze zijn compacter en goedkoper dan de grote UPS-systemen voor computers. Met een kleine mini-UPS kun je je netwerkapparatuur vaak enkele uren van stroom voorzien, wat voor de meeste stroomstoringen in Nederland voldoende is. Je koopt zo’n apparaat bij een elektronicawinkel voor een paar tientjes tot ruim honderd euro, afhankelijk van de capaciteit.

Bedenk wel dat je zowel de ONT als het modem moet aansluiten op de UPS. Als je er maar één aansluit, werkt het geheel alsnog niet.

Speciale aandacht voor alarm- en zorgsystemen

Wanneer je afhankelijk bent van een alarm- of zorgsysteem, is een standaard UPS-oplossing vaak niet voldoende. Betrouwbaarheid is hier cruciaal en dat vraagt om een meer robuuste aanpak. Vertrouw niet op een zelfgebouwde oplossing, maar overleg altijd met de leverancier van je systeem.

Professionele alarmsystemen

Een professioneel alarmsysteem dat is aangesloten op een meldkamer (Particuliere Alarmcentrale, PAC) heeft bijna altijd een ingebouwde back-up. Deze bestaat uit twee onderdelen:

• Een accu: Deze zorgt ervoor dat het systeem zelf blijft werken bij stroomuitval.
• Een alternatieve communicatielijn: Naast de internetverbinding heeft het systeem een ingebouwde simkaart die via het mobiele 4G- of 5G-netwerk kan communiceren. Als de internetverbinding wegvalt, schakelt het systeem automatisch over op deze mobiele verbinding.

Controleer bij je installateur of jouw systeem over deze dubbele zekerheid beschikt. Dit is de industriestandaard voor betrouwbare alarmering.

Personenalarmering

Voor personenalarmering geldt hetzelfde. De meeste moderne systemen die door zorginstellingen worden geleverd, zijn uitgerust met een eigen accu en een simkaart. Ze functioneren volledig onafhankelijk van je stroomnet en internetverbinding. Als je een ouder systeem hebt dat nog via de vaste telefoonlijn werkt, is het zeer aan te raden om contact op te nemen met de leverancier. Vraag om een upgrade naar een modern systeem dat ook bij een glasvezel stroomuitval gegarandeerd werkt.

Wat je hiermee doet: neem de werking van je alarm- of zorgsysteem serieus. Vraag de leverancier expliciet naar de procedure bij stroomuitval en test deze indien mogelijk.

Je mobiele telefoon als redmiddel

Terwijl je thuisnetwerk platligt, is de kans groot dat je mobiele telefoon het gewoon blijft doen. De zendmasten van mobiele netwerken zijn onderdeel van kritieke infrastructuur en zijn daarom beter beschermd tegen stroomuitval. Ze hebben vaak eigen accu’s die het uren kunnen volhouden. Belangrijke knooppunten in het netwerk hebben zelfs noodaggregaten.

Je smartphone is dus je belangrijkste communicatiemiddel tijdens een storing. Je kunt er niet alleen mee bellen en sms’en, maar ook het internet op via 4G of 5G. Zo kun je bijvoorbeeld de website van je netbeheerder controleren voor informatie over de duur van de storing.

Een paar praktische tips:

• Houd je telefoon opgeladen: Zeker als er een storing wordt voorspeld of als je in een gebied woont waar het vaker gebeurt.
• Schaf een powerbank aan: Een volledig opgeladen powerbank kan je telefoon meerdere keren opladen en is een kleine investering voor veel zekerheid.
• Gebruik de hotspot-functie: Als je echt internet nodig hebt op je laptop, kun je je telefoon als persoonlijke hotspot instellen. Let wel op je databundel, want dit kan snel gaan.

Wat je hiermee doet: zorg dat je mobiele telefoon en een powerbank altijd opgeladen en klaar voor gebruik zijn. Dit is de eenvoudigste en meest effectieve back-up.

Wat wel en niet werkt: een overzicht

Om alle informatie samen te vatten, zie je in de onderstaande tabel een duidelijk overzicht van wat je kunt verwachten bij een stroomstoring en welke oplossingen er zijn.

Apparaat of dienst	Werkt bij stroomuitval?	Oplossing
ONT (glasvezelkastje)	Nee	Aansluiten op een noodstroomvoorziening (UPS).
Modem/router	Nee	Aansluiten op een noodstroomvoorziening (UPS).
Vaste telefoon (VoIP)	Nee	ONT en modem op een UPS aansluiten, of je mobiele telefoon gebruiken.
Alarmsysteem (via internet)	Nee	Kies een systeem met ingebouwde accu en een 4G/5G-simkaart als back-up. Overleg met de leverancier.
Personenalarm (via internet)	Nee	Kies een systeem met ingebouwde accu en een 4G/5G-simkaart als back-up. Overleg met de leverancier.
Mobiele telefoon (4G/5G)	Meestal wel	Zorg voor een opgeladen accu en een volle powerbank.
Televisie (via glasvezel)	Nee	Geen directe oplossing; tv kijken is meestal geen prioriteit bij stroomuitval.

Wat je nu doet

Nu je weet hoe het zit met glasvezel en stroomuitval, kun je zelf een paar stappen zetten om je voor te bereiden. Voor de meeste huishoudens is de impact beperkt, maar als je afhankelijk bent van bepaalde diensten, is actie verstandig.

1. Inventariseer je apparatuur en risico’s
   Loop naar je meterkast en identificeer de apparaten die je internetverbinding mogelijk maken. Lees ons artikel over de glasvezelaansluiting in de meterkast als je niet zeker weet wat wat is. Bepaal vervolgens welke diensten voor jou kritiek zijn. Is dat alleen internettoegang, of ook een vaste telefoon of een alarmsysteem?
2. Zorg voor een mobiele back-up
   De eenvoudigste stap voor iedereen is zorgen voor een betrouwbare mobiele back-up. Dit betekent een opgeladen smartphone en een volle powerbank. Noteer eventueel belangrijke telefoonnummers ook op papier, voor het geval je telefoon toch leeg raakt.
3. Kies een passende technische oplossing
   Als je internetverbinding essentieel is, overweeg dan de aanschaf van een mini-UPS voor je ONT en modem. Ben je afhankelijk van een alarm- of zorgsysteem, neem dan vandaag nog contact op met de leverancier om te zorgen voor een systeem met ingebouwde accu en mobiele back-up. Als je overweegt over te stappen, kun je direct glasvezel vergelijken op jouw adres en een provider kiezen die bij je past.

Veelgestelde vragen

Waarom werkte mijn oude vaste telefoon wel bij stroomuitval?

Je oude, bedrade telefoon kreeg stroom via de koperen telefoonlijn zelf. Die stroom kwam van de wijkcentrale, die was uitgerust met noodaccu’s en generatoren. Glasvezelkabels zijn van glas en geleiden geen stroom. De apparatuur in je huis, zoals de ONT en het modem, heeft daarom eigen stroom nodig uit je stopcontact.

Hoe lang werkt mijn internet met een noodstroomvoorziening (UPS)?

Dat hangt af van de capaciteit van de UPS en het verbruik van je apparatuur. Een ONT en modem verbruiken samen weinig stroom (15-25 watt). Een kleine, betaalbare mini-UPS kan deze apparaten meestal twee tot vier uur van stroom voorzien. Dit is voor de meeste stroomstoringen in Nederland ruim voldoende.

Is mijn alarmsysteem nog betrouwbaar met glasvezel?

Ja, mits het correct is geïnstalleerd. Een betrouwbaar alarmsysteem gebruikt de internetverbinding als hoofdlijn, maar heeft altijd een ingebouwde accu en een back-up via het mobiele 4G- of 5G-netwerk. Als je internet door stroomuitval wegvalt, neemt de mobiele verbinding het automatisch over. Vraag dit altijd na bij je installateur.

Werkt mijn mobiele telefoon wel als de stroom uitvalt?

Meestal wel. Zendmasten voor mobiele netwerken hebben doorgaans eigen noodstroomvoorzieningen, zoals accu’s en soms generatoren. Hierdoor blijft het mobiele netwerk vaak gewoon in de lucht tijdens een lokale stroomstoring. Zorg er wel voor dat de accu van je telefoon zelf is opgeladen.

Kan mijn internetprovider iets doen bij stroomuitval bij mij thuis?

Nee, je provider kan niets doen aan een stroomstoring in jouw woning. De verantwoordelijkheid voor de stroomtoevoer naar de apparatuur in je meterkast ligt bij jou. De provider zorgt ervoor dat het netwerk tot aan je huis werkt. Alleen bij een grootschalige storing die ook de wijkcentrale treft, ligt de verantwoordelijkheid bij de netbeheerder.